تفاوت جنگ با دفاع مقدس
از نظر دين، هر فعل يا امري كه جنبه الهي و صبغه ربوبي داشته باشد، مقدس است. « صِبْغَةَ اللّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللّهِ صِبْغَةً ؛». بقره(2)، آية 138
قدسي بودن مبتني بر بهره مندي از صبغه و جنبه الهي در عقايد، اخلاق و افعال فردي و اجتماعي است و آن نيز در پرتو حسن و نيكويي فعل و فاعل به دست ميآيد. بنابراين هر چيزي كه صبغه ربوبي و جنبه الهي داشته و تحت نظارت و دستور خداوند متعال باشد، از امور مقدس محسوب ميشود. حتي افعالي كه انسانها به مقتضاي طبيعت و نيازهاي طبيعي خود، انجام ميدهند و در راستاي دستورات خداوند متعال است، از امر قدسي شدن مستثنا نيست. ر.ك: آيت الله جوادي آملي، نسبت دين و دنيا، نشر اسراء، چاپ اول 1381، صص 100 ـ 89
امام صادق(ع) در اين باره ميفرمودند: « الكاد علي عياله كالمجاهد في سبيل الله »؛ «كسي كه براي تأمين خانواده خويش تلاش كند، اجر او مانند پاداش مجاهد در راه خداست». وسائل الشيعه، ج 17، ص 67
دقت در اين حديث و ساير احاديث مشابه
آن، نشان ميدهد كه شرع با دخالت در امور دنيوي ـ حتي در امور ضروري بشر، همانند
به دست آوردن مخارج زندگي ـ سبب ميشود بين امور دنيوي بشر و مفاهيم كاملا مقدس
(همانند قرآن كريم، پيامبران و امامان و...) ارتباط برقرار و آنها نيز اموري قدسي
و الهي شود. حتي ممكن است آن قدر ميزان تقدس و الهي بودن آنها بالا باشد، كه انسان
به ياري آنها بتواند در معاد به بالاترين مدارج عالي بشريت و لقاي پروردگارش نايل
آيد.
تشخيص امور مقدس، ميتواند هم از طريق دلايل نقلي و آيات و رواياتي باشد كه براي
اعمال خاصي نظير نماز، روزه، حج و جهاد و... ارزش و جايگاه ويژه اي قائل شده اند و
هم ميتواند از طريق دليل عقلي دين و حكم آن دربارة اعمالي صورت پذيرد كه مربوط به
امور زندگي دنيوي و معيشتي جامعه است. در اين قبيل از اعمال و رفتار، هيچ فرقي
(بين امور مهم و غير مهم وجود ندارد؛ به گونه اي كه از اعمال به ظاهر كم اهميت
مانند خوردن، آشاميدن، تفريح، مسافرت و...) تا امور سرنوشت ساز اجتماعي (نظير تهيه
امكانات اقتصادي ملت، ارايه خدمات و بهداشت و درمان، حفظ امنيت داخلي و خارجي،
قانونگذاري و...) همه در صورتي كه در راستاي تعاليم و ارزشهاي الهي بوده و صبغه
ديني به خود گيرد و براي تحصيل قرب و رضاي الهي باشد ميتواند اموري مقدس شوند؛
گرچه درجة قداست آنها متفاوت است. ر.ك: نسبت دين و دنيا، همان، صص 94 – 93
بالاخره اينكه با همه ارزش و اهميتي كه دين اسلام براي هدايت مردم و فهم درست و اقبال انسانها به سوي خداوند متعال و تعاليم او قائل است، هيچگاه تقدّس و ارزشي ماورايي دين و مقدسات ربوبي را بر ديدگاه ها، فهمها و تلقيهاي آنان مبتني نميكند؛ اين گونه نيست كه قداست امري، بستگي به نظر و رأي مردم داشته باشد و براساس نظرات موافق و مخالف و توهم و خيال پردازيهاي اشخاص، قداست آنان در تغيير باشد؛ بلكه امور مقدس داراي پشتوانه مستقل و ثابت ديني است.
هزاران وادي غم را به يك نازت خريدارم